Những thực phẩm nào bắt buộc phải công bố hợp quy hiện nay?

Việc công bố hợp quy chỉ áp dụng với thực phẩm có quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng, an toàn. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, theo dõi thời hạn hiệu lực và tuân thủ cơ chế kiểm tra để bảo đảm sản phẩm lưu hành hợp pháp.

• Quy định tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn nghiệp vụ Y sĩ hạng IV
• Điều chỉnh quan trọng trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026

Để hiểu rõ phạm vi áp dụng và quy trình thực hiện, cần nhìn tổng thể các nhóm sản phẩm bắt buộc công bố cũng như cơ chế quản lý đi kèm.

Các nhóm thực phẩm bắt buộc phải công bố hợp quy theo quy định

Việc xác định sản phẩm nào phải công bố hợp quy không thể dựa trên cảm tính mà phải căn cứ vào việc sản phẩm đó đã có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chỉ tiêu chất lượng, chỉ tiêu an toàn hay chưa, bởi đây là nền tảng pháp lý quan trọng trong quản lý an toàn thực phẩm hiện nay.

Theo quy định, chỉ những sản phẩm có quy chuẩn kỹ thuật cụ thể mới thuộc diện bắt buộc đăng ký bản công bố hợp quy. Nhóm này bao gồm thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn; phụ gia thực phẩm; chất hỗ trợ chế biến; dụng cụ, vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm và bao bì chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Các sản phẩm này phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật trước khi lưu thông trên thị trường.

Đối với sản phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, doanh nghiệp không bắt buộc công bố hợp quy mà cần có bằng chứng khoa học, giấy kiểm dịch hoặc kết quả kiểm nghiệm theo yêu cầu quản lý. Dưới góc nhìn đào tạo thực hành của giảng viên tại Cao đẳng Y Sài Gòn, việc hiểu đúng phạm vi bắt buộc sẽ giúp doanh nghiệp và người làm chuyên môn tránh áp dụng máy móc, hạn chế rủi ro pháp lý và chi phí không cần thiết.

Hồ sơ và quy trình đăng ký bản công bố hợp quy

Dù thủ tục được thiết kế theo hướng đơn giản hóa, bản công bố hợp quy vẫn đòi hỏi đầy đủ căn cứ kỹ thuật và tài liệu chứng minh phù hợp quy chuẩn, nhằm bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm bản công bố hợp quy theo mẫu; kết quả chứng nhận hợp quy do tổ chức chứng nhận được công nhận cấp; giấy ủy quyền của cơ sở sản xuất hoặc chủ sở hữu sản phẩm nếu có. Trường hợp dữ liệu đã được liên thông trên cơ sở dữ liệu quốc gia, không cần nộp lại bản giấy. Hồ sơ có thể nộp trực tuyến, qua bưu chính hoặc trực tiếp tại cơ quan quản lý do địa phương chỉ định.

Trong thời hạn 10 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan chức năng phải công khai tên doanh nghiệp và sản phẩm trên cổng thông tin điện tử. Bản công bố hợp quy có hiệu lực 3 năm và phải thực hiện lại khi hết hạn nếu tiếp tục sản xuất, kinh doanh. Theo phân tích từ nhóm nghiên cứu đào tạo thực hành tại Cao đẳng Điều Dưỡng Ninh Bình, việc theo dõi thời hạn hiệu lực và cập nhật thay đổi quy chuẩn là khâu doanh nghiệp thường bỏ sót nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến tính hợp pháp của sản phẩm lưu hành.

Kiểm tra nhà nước và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp

Bên cạnh quy định về công bố hợp quy, cơ chế kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm, đặc biệt là hàng nhập khẩu, cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Hiện có ba phương thức kiểm tra gồm kiểm tra hồ sơ; kiểm tra hồ sơ kết hợp một phần chỉ tiêu; và kiểm tra chặt bao gồm hồ sơ, thực tế và toàn bộ chỉ tiêu an toàn. Kiểm tra chặt chỉ áp dụng với trường hợp vi phạm hoặc có cảnh báo rủi ro, đồng thời cho phép chuyển đổi phương thức đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt. Không phải mọi lô hàng nhập khẩu đều bị áp dụng mức kiểm tra cao nhất.